D  I  M  I  T

عارضه پژمردگي و خشكيدگي خوشه خرما براي اولين بار در سال 1368 از شهرستان كهنوج گزارش گرديد. اين عارضه در چند ساله اخير يكي از مهمترين معضلات توليدكنندگان خرماي كشور بويژه در مناطق عمده توليد آن شامل استانهاي كرمان، هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سيستان وبلوچستان و فارس بوده و خسارت قابل توجه و اقتصادي به اين محصول وارد نموده است. ميزان خسارت عارضه در نخلستانهاي مناطق آلوده ودر سالهاي مختلف از صفر تا 85% در نوسان بوده است. اكثريت ارقام مرغوب و تجاري كشور نظير مضافتي، خاصي، كبكاب، مرداسنگ، برحي و استعمران نسبت به اين عارضه حساس هستند كه مهمترين علائم و ويژگي هاي آن عبارت است از:

۱- پژمردگي ناگهاني ميوه ها و خوشه هاي خرما در زمان تبديل ميوه از مرحله خارك به رطب و نهايتاً خشكيدگي  ميوه ها و خوشه هاي آلوده، ظهور نوارهاي قهوه اي رنگ روي قسمت فوقاني يا گاهاً تحتاني دم خوشه در برخي ارقام ضمناً هيچ گونه علائمي روي برگ، تنه و تاج درختان آلوده مشاهده نمي گردد.

۲ - نتايج تحقيقات انجام شده نشان داد كه با انجام مديريت صحيح نخلستان بويژه عوامل بهزراعي نظير آبياري شب هنگام با دور 7 -4 روز يكبار، تنك خوشه به روش حذف يك سوم نوك خوشه ها در مرحله گرده افشاني، رعايت نسبت برگ به خوشه ( يك خوشه به ازاء 10 -8 برگ) تغذيه بهينه درختان براساس آزمون خاك در اواخر زمستان با كودهاي پتاسه، فسفر، ازته و كودهاي ريزمغذي نظير آهن، روي، مس و منگنز و محلول پاشي با كلرور كلسيم به نسبت 2 در هزار بعد از مرحله حبابوك، پوشش خوشه ها و حتي الامكان دم خوشه ها با پوشش هاي حصيري و پلاستيكي رنگ روشن در مرحله تغيير رنگ ميوه ها، ميانه كاري با يونجه (رقم بغدادي يا نيك شهري)، مبارزه بموقع با سوسك كرگدني و كنه تارتن خرما، آرايش صحيح و بموقع خوشه ها (8-6 هفته بعد از گرده افشاني)، احداث بادشكن در اطراف باغات جديدالاحداث و رعايت ساير اصول بهزراعي شامل هرس برگ و هرس دمبرگ مي توان ميزان خسارت را تا حد قابل تحمل كاهش داد.

 تعيين مناسب ترين نوع پوشش براي خوشه هاي خرما

          نصب پوشش روي خوشه هاي خرما در مرحله تبديل ميوه به خارك (مرحله تغيير رنگ ميوه) ميتواند تأثير مطلوبي دربهبود خواص كمي و كيفي ميوه خرما داشته باشد. جلوگيري از خسارت پرندگان، زنبورها، آفات  زيان آور، باران و بادهاي گرم و سوزان از جمله مزاياي استفاده از پوشش محسوب مي شود. همچنين پوشاندن خوشه ها ميتواند از آلودگي آنها به گرد و غبار و نيز آفتاب سوختگي ميوه ها كه مستقيماً بر كيفيت ميوه تأثير مي گذارد ، جلوگيري مي نمايد. بسته به اينكه هدف اصلي از بكار بردن پوشش خرما چه باشد و با در نظر گرفتن شرايط آب و هوايي (رطوبت و درجه حرارت) و نوع رقم خرما و موارد مصرف آن (خارك، رطب، خرماي رسيده)، هزينه تهيه پوشش و ديگر عوامل، نوع پوشش مورد استفاده متفاوت خواهد بود. مهمترين پوشش هاي مورد استفاده نخل كاران عبارتند از پوشش حصيري ساخته شده از برگهاي خرما كه عمدتاً در استان سيستان و بلوچستان استفاده   مي شود. پوشش توري پارچه اي كه در اغلب نقاط استفاده مي شود. پوشش توري نايلوني، پوشش توري سيمي، پوشش كاغذ كرافت، پوشش پلاستيكي و پوشش گوني كنفي يا گوني پلاستيكي. در جدول زير مناسب ترين نوع پوشش خوشه خرما جهت برخي از ارقام تجاري كشور براساس آخرين يافته هاي تحقيقاتي ذكر شده است.

تعيين مناسب ترين روش تنك ميوه در ارقام تجاري خرما

         نتايج تحقيقات انجام شده نشان داده است كه  انجام عمليات تنك مي تواند تأثير مطلوبي بر افزايش مرغوبيت و بازارپسندي محصول، افزايش اندازه ميوه، جلوگيري از سال آوري، كاهش ريزش محصول، بهبود تهويه و در نتيجه كاهش پديده ترشيدگي ميوه بويژه در مناطق مرطوب، كاهش فشردگي ميوه ها در خوشه و در نتيجه كاهش ميزان ساييدگي و بدشكلي آنها،  افزايش سرعت رسيدگي ميوه ها و بهبود رنگ آنها داشته باشد.

بررسي سازگاري و مقايسه عملكرد برخي ارقام خرما در مناطق مختلف:

براساس تحقيقات موسسه تحقيقات خرما و ميوه هاي گرمسيري         

تماس با ما : rbehseresht@hotmail.com