تعيين شماره برگ درخت خرما به منظور نمونه برداري و تعيين عناصر غذايي
تعيين شماره برگ درخت خرما به منظور نمونه برداري و تعيين عناصر غذايي
چكيده
خرما يكي از محصولات مهم واستراتژيك كشاورزي بشمار مي رود وبراساس آمار فائودر سال 2002 سطح زير كشت بارور آن 1100000 هكتار و ميزان كل توليد آن 6135000 تن گزارش شده است خرما در هر پنج قاره دنيا كشت مي شود ولي بيش از 99درصد از سطح زير كشت و توليد آن مربوط به دو قاره آسيا و آفريقا مي باشد. بيش از 85 درصد از كل توليد خرما متعلق به 5 كشور مصر، ايران، عراق، عربستان و پاكستان مي باشد.
مقدار عناصر غذايي كه در اختيار گياهان قرار ميگيرد بر غلظت آنها در اندام هاي گياهي اثر مي گذارد افزون بر آن چنين تلقي مي شود كه اگر غلظت عنصر(يا عناصر) ازحد معين پائين تر رود عملكرد محصولات محدود مي گردد.
اين سطوح مشخص در عناصر غذائي حد بحراني يا غلظت بحراني ناميده مي شود. غلظت عناصر غذائي در اندام هاي گياه با سن فيزيولوژيكي گياه تغيير كرده وبين قسمت هاي مختلف گياه تفاوتهاي شديدي را نشان مي دهد. اما طي تحقيقات گذشته بهترين قسمت گياه وزمان نمونه برداري از آن جهت تعيين حدود بحراني عناصر غذايي براي اكثر محصولات زراعي وباغي گزارش شده است. نخل خرما از معدود درختان مثمر و استراتژيك است كه تاكنون بهترين زمان و اندام نمونه برداري وتعيين حدود بحراني عناصر غذايي مشخص نشده است . در اين راستا آزمايشي با اهداف زير روي نخل خرما رقم استعمران به اجرا آمد:
تعيين بهترين برگ (برگ ها )درخت خرما جهت نمونه برداري به منظور تجزيه برگ
تعيين وضعيت عناصر غذائي ماكرو و ميكرو در برگهاي مختلف نخل خرما
جهت دست يابي به اهداف فوق برگ هاي موجود برروي سه اصله نخل خرماي رقم استعمران را از قسمت بالا و در جهت عقربه هاي ساعت شماره گذاري نموده و نمونه برداري از برگچه هاي وسط هر برگ انجام و ميزان عناصر غذايي در آنها اندازه گيري شد. پس از تعيين غلظت عناصر غذايي در رديف هاي مختلف تاج درخت خرما , نرمال بودن داده ها مورد بررسي قرار گرفت و تجزيه داده ها بر اساس طرح آشيانه اي انجام وبا استفاده از آزمون چند دامنه اي دانكن مشخص شد كه براي اندازه گيري فسفر، پتاسيم، مس , برگهاي رديف اول, براي اندازه گيري ازت و آهن برگهاي رديف هفتم، براي اندازه گيري منيزيم برگهاي رديف نهم و براي اندازه گيري كلسيم، منگنز و روي برگهاي رديف دهم نخل خرما بهترين برگ شناخته شدند. سپس به منظور بررسي ارتباط بين غلظت عناصر غذايي در برگهاي مختلف آزمون همبستگي به عمل آمد و همبستگي بين غلظت عناصر مختلف در بهترين برگ ارائه شده جهت آن عنصر با ساير برگها تعيين گرديد.
نتايج نشان داد كه غلظت هر يك از عناصر غذايي موجود در برگهاي رديف 2 بيشترين همبستگي را با غلظت هر يك از عناصر در بهترين برگ دارا بود به نحوي كه در رابطه با عناصر فسفر ،پتاسيم ،منيزيم ، آهن، منگنز، روي ،مس در سطح 1% و با كلسيم در سطح 5% همبستگي معني دار وجود داشت و فقط در رابطه با ازت همبستگي معني دار حاصل نگرديد لذا مي توان گفت مناسبترين برگ جهت تعيين غلظت كليه عناصر برگ رديف 2 مي باشد كه غلظت كليه عناصر را با يك همبستگي خوبي ارائه مي نمايد.
شماره طرح: 018-81-23-110 مجري: عبدا لحميد محبي محل اجرا : خوزستان (اهواز)